Geheime 4K TV-trucjes die fabrikanten niet adverteren

Wist je dat bijna elke moderne 4K-tv een geheime ‘Filmmaker Mode’ heeft? Deze instelling werd in 2020 geïntroduceerd door regisseurs zoals Christopher Nolan en Martin Scorsese, omdat ze baal waren van hoe hun films eruitzagen op consumer-tv’s.

De standaard ‘Cinema’ of ‘Movie’ modes van Samsung, LG en Sony zijn namelijk nog steeds te fel en verzadigd. Filmmaker Mode daarentegen toont content exact zoals de maker het bedoelde – zonder kunstmatige kleurverbetering of scherpte-filters.

Zo vind je het op jouw tv:

• Samsung: Instellingen > Algemeen > Externe apparaatbeheer > Filmmaker Mode
• LG: Instellingen > Beeld > Beeldmodus > Filmmaker Mode
• Sony: Instellingen > Beeld en geluid > Beeld > Beeldmodus > Netflix Calibrated Mode

De eerste keer dat je Filmmaker Mode activeert, schrik je misschien. De kleuren lijken ‘doffer’ dan je gewend bent. Dat komt omdat je hersenen gewend zijn aan de overdreven Samsung-kleuren. Geef het een week, en je kunt nooit meer terug. Vooral bij series zoals The Crown of films van Denis Villeneuve zie je ineens details die je eerder miste.

Eén waarschuwing: gebruik deze mode alleen voor films en series. Bij sportwedstrijden of gaming wil je juist die extra punch in de kleuren.

Hier wordt het interessant. Elke QLED of OLED-tv heeft ‘lokale dimming’ – het vermogen om specifieke zones van het scherm donkerder te maken voor diepere zwartwaarden. Maar de automatische instelling is vaak een compromis dat niemand echt gelukkig maakt.

Bij Samsung vind je dit onder ‘Local Dimming’ in het Expert Settings menu. LG noemt het ‘Peak Brightness’ en Sony verstopt het onder ‘X-tended Dynamic Range’. De meeste mensen laten dit op ‘Auto’ staan, maar dat is zonde.

Onze aanpak: zet het handmatig op ‘Hoog’ bij donkere films (denk aan Batman, Blade Runner 2049) en op ‘Medium’ bij normale content. Bij heldere sportwedstrijden kun je het zelfs uitzetten – daar heb je het niet nodig.

De truc is om een donkere scène op te zoeken – bijvoorbeeld de opening van Dunkirk of een nachtscène uit Game of Thrones. Wissel tussen de verschillende lokale dimming-standen en let op hoe diep het zwart wordt. Te hoog, en je krijgt irritante ‘blooming’ (lichtuitstraling rond heldere objecten). Te laag, en zwart wordt grijs.

Eerlijk gezegd werkt dit het best op premium modellen zoals de Samsung QN95B of LG C2. Budget-tv’s hebben vaak te weinig dimming-zones om echt effect te zien.

Game Mode is niet gewoon Game Mode – elke console verdient zijn eigen aanpak. De standaard gaming-instelling van je tv is gemaakt voor gemiddelde prestaties, maar met wat fine-tuning haal je er veel meer uit.

Voor PlayStation 5 en Xbox Series X zijn dit onze geheime instellingen:

• VRR (Variable Refresh Rate) altijd AAN – dit elimineert screen tearing
• ALLM (Auto Low Latency Mode) AAN – schakelt automatisch naar Game Mode
• Motion interpolation volledig UIT – dit verpest de timing in competitieve games
• HDR Game Mode op ‘Geoptimaliseerd’ in plaats van ‘Levendig’

Bij Nintendo Switch is de aanpak anders. Omdat de Switch maximaal 1080p output, kun je de 4K-upscaling van je tv harder laten werken. Zet ‘AI Upscaling’ op Hoog bij Samsung of ‘Super Resolution’ bij LG.

De input lag test: download een gratis app zoals ‘Leo Bodnar Input Lag Tester’ op je telefone. Meet je huidige lag, pas de instellingen aan, en meet opnieuw. Alles onder de 20 milliseconden is uitstekend voor competitief gamen.

Eén pro-tip die niemand je vertelt: maak aparte profielen voor verschillende gametypes. Racing games hebben andere behoeften dan RPG’s. Forza Horizon wil levendige kleuren en snelle respons, terwijl Elden Ring baat heeft bij diepere zwartwaarden en filmische kleuren.